Zakelijk Vastgoed & Kantoren (Utiliteitsbouw)

Onderzoeksplicht energiebesparing voor energie-intensieve locaties

vastgesteldvanaf 1 juli 2023Besluit activiteiten leefomgeving, art. 5.15b; overgangsrecht Activiteitenbesluit milieubeheer, art. 2.14c

Voor bepaalde bedrijfstakken met een jaarlijks locatiegebruik vanaf 10 miljoen kWh elektriciteit of 170.000 m³ aardgas-equivalent geldt een vierjaarlijkse onderzoeksplicht. Deze plicht is niet hetzelfde als de EED-auditplicht voor ondernemingen.

Wat houdt het in

De onderzoeksplicht vraagt een inhoudelijk onderzoek naar energiebesparende en CO₂-reducerende maatregelen op een specifieke locatie. Volgens RVO gaat het om bedrijfstakken waarvoor het Rijk de milieuregels bepaalt, bij een jaarlijks gebruik vanaf 10 miljoen kWh elektriciteit of 170.000 m³ aardgas-equivalent. Zowel de activiteitentoets als de verbruikstoets is noodzakelijk.

De oorspronkelijke omschrijving verwarde deze plicht met de EED-auditplicht. Dat zijn verschillende regimes. Een EED-audit kijkt naar de onderneming en kent een eigen grondslag en toepassingscriteria. Het feit dat een vastgoedgroep een energie-audit laat uitvoeren, betekent daarom niet vanzelf dat een locatie aan de onderzoeksplicht voldoet.

Voor wie geldt het (belegger/particuliere verhuurder, VvE, corporatie, kantooreigenaar)

Een vastgoedbelegger of particuliere verhuurder moet eerst bepalen welke rol hij bij het betrokken pand heeft: eigenaar, gebruiker of beide. Voor een kantooreigenaar is de aansluiting tussen gebouwgegevens en feitelijk gebruik bijzonder belangrijk. Een woningcorporatie kan met deze regels te maken krijgen bij haar eigen kantoor of ander niet-woonvastgoed; de regels gelden niet automatisch voor alle verhuurde woningen.

Bij een VvE moet worden vastgesteld of gemeenschappelijke delen of installaties betrokken zijn. Het bestuur kan informatie verzamelen, maar benodigde besluiten en bevoegdheden volgen mede uit de splitsingsstukken. Spreek met gebruikers af wie gegevens aanlevert en wie werkzaamheden laat uitvoeren. Privaatrechtelijke kostenafspraken veranderen de wettelijke toepasselijkheid niet.

Sinds/vanaf wanneer

De aangescherpte onderzoeksplicht geldt sinds 1 juli 2023. De eerste rapportage moest uiterlijk 1 december 2023 worden ingediend en de cyclus is vierjaarlijks. RVO wijst op overgangsrecht na de invoering van de Omgevingswet, waardoor de formele verantwoordelijkheid voor de oude inrichting tot 1 december 2027 relevant blijft.

Uitzonderingen

Niet iedere grote kantoorportefeuille is onderzoeksplichtig. Het optellen van elektriciteit over alle panden is geen juiste vervanging van de toets per locatie. Ook is alleen een hoog energiegebruik onvoldoende wanneer de aard van de activiteit niet binnen de bedoelde reikwijdte valt. Laat die afbakening vooraf vastleggen.

RVO maakt onderscheid tussen activiteitgebonden maatregelen onder de onderzoeksplicht en gebouwgebonden maatregelen onder de informatieplicht. Beide kunnen naast elkaar nodig zijn. Een vrijstelling of uitzondering voor een ander rapportageregime mag niet zonder nadere wettelijke toets worden overgenomen. Dat geldt ook voor de aanwezigheid van een gunstig energielabel.

Wat betekent het in de praktijk

Een bruikbaar onderzoek verbindt energiestromen aan installaties en bedrijfsprocessen. Verzamel daarom meer dan alleen jaarafrekeningen. Technische gegevens, gebruikstijden en uitvoeringsmogelijkheden helpen om maatregelen te beoordelen. Stem met de adviseur af welke onderdelen van bestaande onderzoeken kunnen worden gebruikt en welke informatie nog ontbreekt.

Zonder gebouwspecifieke gegevens is een betrouwbare euro-indicatie niet verantwoord. De geraadpleegde bron bevat geen algemeen tarief dat voor elk pand toepasbaar is. Vraag daarom een gespecificeerde aanbieding en onderscheid onderzoek, uitvoering, registratie en beheer. Zet eventuele besparingen niet gelijk aan een gegarandeerde opbrengst: gebruikstijden, techniek en energieprijzen beïnvloeden het resultaat.

Bewaar offertes, uitgangspunten en uitvoeringsbewijzen in het gebouwdossier. Daarmee kan een opvolgend beheerder controleren waarom een keuze is gemaakt. Het dossier helpt ook bij verhuur, verkoop en een controle door het bevoegd gezag.

Wat moet je nu doen

  1. Bepaal de gebouwfunctie, locatiegrenzen, eigendomsverhoudingen en toepasselijke drempels met actuele gegevens.
  2. Vergelijk de feitelijke situatie met de primaire bron en leg onzekerheden schriftelijk voor aan een deskundige of het bevoegd gezag.
  3. Verzamel registraties, tekeningen, verbruiksgegevens en eerdere besluiten; controleer of deze nog overeenkomen met het gebruik.
  4. Maak een uitvoeringsplanning met een verantwoordelijke per actie en leg afspraken met huurders of mede-eigenaren vast.
  5. Controleer na uitvoering het resultaat en archiveer de benodigde bewijsstukken. Agendeer toekomstige termijnen tijdig.

Veelgemaakte fouten

Een veelgemaakte fout is een algemene internetomschrijving behandelen als een complete toepasselijkheidstoets. Ook worden wettelijke verplichtingen, vrijwillige ambities en contractuele afspraken regelmatig door elkaar gehaald. Werk steeds met de juiste gebouwcategorie en de actuele peildatum. Een maatregel op de begroting zetten is bovendien niet hetzelfde als deze uitvoeren. Laat ontbrekende bewijsstukken of onduidelijke verantwoordelijkheden niet liggen tot een controle of transactie.

Wilt u dit laten onderbouwen? Renewable Partners helpt met labelopname voor utiliteitsgebouwen en maatwerkadvies voor uw bedrijfspand.

Boek via Partnerportaal

Veelgestelde vragen

Wat is de kern van deze verplichting?

Voor bepaalde bedrijfstakken met een jaarlijks locatiegebruik vanaf 10 miljoen kWh elektriciteit of 170.000 m³ aardgas-equivalent geldt een vierjaarlijkse onderzoeksplicht. Deze plicht is niet hetzelfde als de EED-auditplicht voor ondernemingen.

Vanaf wanneer geldt deze regel?

De aangescherpte onderzoeksplicht geldt sinds 1 juli 2023. De eerste rapportage moest uiterlijk 1 december 2023 worden ingediend en de cyclus is vierjaarlijks. RVO wijst op overgangsrecht na de invoering van de Omgevingswet, waardoor de formele verantwoordelijkheid voor de oude inrichting tot 1 december 2027 relevant blijft.

Geldt dit automatisch voor ieder pand?

Niet iedere grote kantoorportefeuille is onderzoeksplichtig. Het optellen van elektriciteit over alle panden is geen juiste vervanging van de toets per locatie. Ook is alleen een hoog energiegebruik onvoldoende wanneer de aard van de activiteit niet binnen de bedoelde reikwijdte valt. Laat die afbakening vooraf vastleggen.

Is er een algemeen kostenbedrag beschikbaar?

Nee. De gebruikte bronnen onderbouwen geen uniform bedrag per gebouw. Vraag een projectspecifieke raming en toets toepasselijkheid en technische randvoorwaarden.

Bronnen

Laatst gecontroleerd op 26 oktober 2026.

Geldt dit voor uw panden?

Upload uw adressenlijst en zie per object welke regels van toepassing zijn.