Bouwregelgeving & Techniek (Bbl & NEN)

Nieuwbouw in beginsel zonder nieuwe kleinverbruik-gasaansluiting

vastgesteldvanaf 1 juli 2018Gaswet (historisch), art. 10 lid 7 onder a; Regeling gebiedsaanwijzing gasaansluitplicht; opvolgend kader Energiewet

Sinds 1 juli 2018 verviel voor nieuwbouw in beginsel de aansluitplicht voor kleinverbruik-gasaansluitingen, met overgangsrecht en gebiedsuitzonderingen. Dit is geen absoluut technisch verbod op iedere gasketel; de historische regel moet worden onderscheiden van het sinds 2026 geldende energierecht.

Wat houdt het in

De veelgebruikte uitspraak dat gasketels in nieuwbouw verboden zijn, is juridisch te grof. De wijziging uit 2018 richtte zich op het aansluiten van nieuwbouw op het gasnet. In beginsel verviel de aansluitplicht voor nieuwe kleinverbruikaansluitingen. Nieuwbouw werd daardoor normaal gesproken zonder aardgasaansluiting ontwikkeld.

Die regel is niet hetzelfde als een technisch verbod op ieder toestel dat gas kan verbranden. Het onderscheid is relevant bij bijzondere projecten, oudere vergunningen en uitzonderingssituaties. Daarnaast gelden voor het gebouw afzonderlijke eisen aan energieprestatie en installatieveiligheid. Een geldige uitzondering op een aansluitingsregel betekent dus niet dat andere bouwtechnische voorschriften buiten werking raken.

Voor wie geldt het

Beleggers en particuliere verhuurders die woningen laten bouwen, moeten de warmtevoorziening vanaf de ontwerpfase meenemen. Corporaties doen dat doorgaans op project- en wijkniveau, waarbij ook de mogelijkheden van elektriciteitsnet en warmtenet relevant zijn. Het uitgangspunt geldt niet alleen voor zelfbewoonde koopwoningen.

Bij een nieuw appartementencomplex zijn de keuze voor collectieve of individuele warmte en de overdracht naar de VvE van belang. Voor kantooreigenaren is de categorie van de aansluiting extra relevant: de historische nieuwbouwregel zag op kleinverbruik en kan niet zonder nadere toets op elke industriële of grote zakelijke aansluiting worden geplakt. Laat de technische capaciteit en juridische categorie daarom vaststellen.

Sinds/vanaf wanneer

De relevante historische invoeringsdatum is 1 juli 2018. Niet 2020 en ook niet de start van BENG in 2021. De regels kenden overgangsrecht, waarbij de tijdige vergunningaanvraag en de projectgeschiedenis van belang konden zijn.

Op de controledatum moet bovendien rekening worden gehouden met de Energiewet. RVO vermeldt dat die sinds 1 januari 2026 de Elektriciteitswet 1998 en Gaswet vervangt. Een juridisch advies voor een actuele aanvraag mag dus niet uitsluitend verwijzen naar een oud Gaswetartikel. De historische datum verklaart het ontstaan van gasloze nieuwbouw; voor de huidige procedure moeten de opvolgende bepalingen worden gecontroleerd.

Uitzonderingen

De regeling uit 2018 kende gebiedsaanwijzingen door het college van burgemeester en wethouders bij zwaarwegende redenen van algemeen belang. De ministeriële regeling werkte situaties uit waarin een uitzondering mogelijk was. Het bestaan van extra kosten of een voorkeur van de ontwikkelaar gaf niet automatisch recht op aansluiting.

Verder kunnen oudere projecten onder overgangsrecht vallen. Controleer originele aanvraagstukken in plaats van alleen een verkoopbrochure waarin “nieuwbouw” staat. Bij een huidig beroep op een uitzondering moet ook worden onderzocht of de gebruikte aanwijzing of procedure onder het nieuwe energierecht nog de juiste grondslag heeft. Het overnemen van een verouderd gemeentelijk besluit zonder nadere toets is risicovol.

Wat betekent het in de praktijk

Voor gewone nieuwe woningen is een aardgasvrij ontwerp het praktische vertrekpunt. Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld een elektrische warmtepomp of een collectieve warmtevoorziening. De haalbaarheid hangt mede af van gebouwschil, afgiftesysteem, tapwater, installatieruimte en beschikbare netcapaciteit.

Vergelijk alternatieven op investering, onderhoud en exploitatie, niet alleen op aanschafprijs. Een warmtepomp kan ook akoestisch onderzoek en ruimte voor een buitenunit vragen. Een warmtenet kent eigen aansluit- en leveringsvoorwaarden. De geraadpleegde regelgeving onderbouwt geen vast investeringsverschil per woning. Gebruik daarom projectspecifieke offertes en scenario’s voor energieprijzen. Neem bij gestapelde bouw ook toekomstige onderhoudsverantwoordelijkheden en de verdeling van kosten tussen vereniging en individuele eigenaars mee.

Wat moet je nu doen

  1. Bepaal of het om een nieuwe aansluiting gaat en stel capaciteit, gebruiksfunctie en aansluitingstype vast.
  2. Verzamel oorspronkelijke vergunningaanvragen, besluiten en eventuele stukken waarop overgangsrecht wordt gebaseerd.
  3. Controleer bij gemeente en systeembeheerder welke actuele regels en uitzonderingsprocedures voor de locatie gelden.
  4. Laat aardgasvrije varianten technisch uitwerken, inclusief netcapaciteit, warmtelevering, geluid en benodigd ruimtebeslag.
  5. Maak een kostenvergelijking over de gebruiksduur en leg aannames en onzekerheden expliciet vast voor investeerders of VvE-leden.
  6. Neem de gekozen prestaties, verantwoordelijkheden en opleverbewijzen op in de bouwopdracht en organiseer begrijpelijke instructies voor toekomstige bewoners.

Veelgemaakte fouten

Verwar het vervallen van de aansluitplicht niet met een landelijk bevel om alle bestaande cv-ketels te verwijderen. De bestaande voorraad en nieuwe aansluitingen zijn verschillende juridische situaties. Ook een oud gebouw dat wordt gerenoveerd is niet automatisch nieuwbouw voor elke regel.

Een andere fout is aannemen dat een individuele wens voor gas voldoende is voor een uitzondering. De historische regeling vroeg een formele juridische grondslag. Ten slotte is gasloos niet automatisch energiezuinig: een slecht ontworpen elektrische installatie kan hoge lasten opleveren. De aansluitingskeuze, BENG-toets en kwaliteit van ontwerp en inregeling moeten afzonderlijk goed worden geregeld.

Wilt u dit laten onderbouwen? Renewable Partners helpt met een energielabel laten maken en maatwerkadvies voor verduurzaming.

Boek via Partnerportaal

Veelgestelde vragen

Is dit een absoluut verbod op gasketels?

Nee. Het historische uitgangspunt betreft nieuwe kleinverbruik-gasaansluitingen, met uitzonderingen en overgangsrecht.

Wat is de historische ingangsdatum?

1 juli 2018.

Moeten bestaande ketels hierdoor direct weg?

Nee. Uit deze nieuwbouwaansluitingsregel volgt geen algemene onmiddellijke verwijderplicht voor bestaande ketels.

Kan ik in 2026 alleen naar de Gaswet verwijzen?

Nee. Sinds 2026 geldt de Energiewet; actuele aanvragen vragen toetsing aan het opvolgende kader.

Bronnen

Laatst gecontroleerd op 26 oktober 2026.

Geldt dit voor uw panden?

Upload uw adressenlijst en zie per object welke regels van toepassing zijn.